ระบบ Energy Management ช่วยควบคุม Peak Demand ได้อย่างไร

ในโรงงาน อาคารสำนักงาน โรงแรม หรือธุรกิจที่มีเครื่องจักรและอุปกรณ์ไฟฟ้าจำนวนมาก การใช้ไฟฟ้าพร้อมกันในช่วงเวลาหนึ่งอาจทำให้เกิด Peak Demand หรือช่วงที่มีความต้องการใช้กำลังไฟฟ้าสูง

หากสามารถควบคุมช่วงพีคได้อย่างเหมาะสม จะช่วยบริหารการใช้พลังงาน ลดภาระของระบบไฟฟ้า และช่วยควบคุมต้นทุนด้านพลังงานขององค์กรได้ โดย Energy Management System (EMS) เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้เห็นและจัดการการใช้พลังงานได้อย่างเป็นระบบ

Peak Demand คืออะไร

Peak Demand คือ ระดับความต้องการใช้กำลังไฟฟ้าสูงในช่วงเวลาหนึ่ง เช่น ช่วงที่เปิดเครื่องจักรหลายเครื่องพร้อมกัน เปิดระบบปรับอากาศเต็มกำลัง หรือมีอุปกรณ์กำลังสูงเริ่มทำงานพร้อมกัน

สำหรับผู้ใช้ไฟบางประเภท ค่า Demand อาจเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบของค่าไฟฟ้า ดังนั้นการลดการเกิดยอดพีคที่ไม่จำเป็นจึงเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารพลังงานที่สำคัญ

Energy Management System ช่วยอย่างไร

ระบบ Energy Management ทำหน้าที่รวบรวมและแสดงข้อมูลการใช้พลังงานจากมิเตอร์หรืออุปกรณ์ต่าง ๆ ทำให้ผู้ดูแลสามารถเห็นว่า จุดใดใช้ไฟมาก ใช้ช่วงเวลาไหน และมีแนวโน้มจะเกิด Peak Demand เมื่อใด

จากเดิมที่ต้องรอดูข้อมูลย้อนหลัง ระบบสามารถช่วยติดตามสถานการณ์ได้ใกล้เคียงแบบ Real-Time ทำให้สามารถวางแผนและตอบสนองได้เร็วขึ้น

1. ตรวจสอบการใช้ไฟฟ้าแบบ Real-Time

ระบบสามารถแสดงค่าการใช้ไฟฟ้าของอาคารหรือโรงงานผ่าน Dashboard เช่น

• กำลังไฟฟ้าที่กำลังใช้งาน
• ปริมาณพลังงานที่ใช้
• แนวโน้มการใช้ไฟในแต่ละช่วงเวลา
• การใช้ไฟแยกตามพื้นที่หรือเครื่องจักร

เมื่อเห็นว่าการใช้ไฟเริ่มเพิ่มสูง ผู้ดูแลสามารถปรับการทำงานของอุปกรณ์ก่อนที่จะเกิด Peak Demand ที่สูงเกินความจำเป็น

2. ตั้งค่าการแจ้งเตือนก่อนถึงระดับที่กำหนด

ระบบ Energy Management สามารถนำข้อมูลมาใช้กำหนดระดับแจ้งเตือนได้

ตัวอย่างเช่น เมื่อการใช้กำลังไฟเข้าใกล้ค่าที่องค์กรกำหนด ระบบอาจแจ้งเตือนให้ผู้ดูแลทราบ เพื่อพิจารณาลดหรือเลื่อนการทำงานของอุปกรณ์บางประเภท

ช่วยให้การควบคุม Demand เป็นเชิงป้องกันมากกว่าการแก้ไขหลังเกิดพีคไปแล้ว

3. กระจายเวลาเปิดเครื่องจักร

หนึ่งในสาเหตุของ Peak Demand คือเครื่องจักรหรืออุปกรณ์กำลังสูงหลายเครื่องเริ่มทำงานพร้อมกัน

ระบบ Energy Management ช่วยให้เห็นช่วงเวลาที่เกิดปัญหา ทำให้สามารถวางแผน สลับเวลาเปิดเครื่องจักร หรือจัดตารางการทำงานใหม่ เช่น ไม่เปิดเครื่องจักรกำลังสูงหลายชุดพร้อมกันโดยไม่จำเป็น

วิธีนี้ไม่ได้หมายถึงลดกำลังการผลิตเสมอไป แต่เป็นการจัดลำดับการใช้พลังงานให้เหมาะสมขึ้น

4. วิเคราะห์ว่าอุปกรณ์ใดทำให้เกิด Peak

หากติดตั้งมิเตอร์แยกตามพื้นที่หรือเครื่องจักร ระบบสามารถช่วยวิเคราะห์ได้ว่าอุปกรณ์ส่วนใดใช้ไฟสูงในช่วงที่เกิด Peak Demand

ตัวอย่างเช่น

• Chiller
• ระบบปรับอากาศ
• มอเตอร์ขนาดใหญ่
• ปั๊มน้ำ
• เครื่องจักรในสายการผลิต
• ระบบทำความเย็น

เมื่อทราบต้นเหตุแล้วจึงสามารถวางมาตรการลดพลังงานได้ตรงจุดมากกว่าการลดการใช้ไฟทั้งระบบ

5. เปรียบเทียบรูปแบบการใช้พลังงานย้อนหลัง

ระบบ Monitoring สามารถจัดเก็บข้อมูลเพื่อนำมาเปรียบเทียบรายวัน รายสัปดาห์ หรือรายเดือนได้

องค์กรจึงสามารถตรวจสอบว่า Peak Demand มักเกิดช่วงเวลาใด และมีความสัมพันธ์กับกระบวนการทำงานส่วนไหน จากนั้นนำข้อมูลไปปรับตารางการผลิตหรือการใช้งานอาคารให้เหมาะสม

6. ช่วยควบคุมโหลดที่ไม่จำเป็น

เมื่อ Demand สูงขึ้น ระบบควบคุมที่ออกแบบไว้อย่างเหมาะสมสามารถใช้แนวคิด Load Management หรือการจัดการโหลด เพื่อพิจารณาลดการทำงานของอุปกรณ์ที่ไม่จำเป็นในช่วงเวลาสั้น ๆ

เช่น เลื่อนการทำงานของอุปกรณ์บางชุดไปยังช่วงที่โหลดต่ำกว่า โดยต้องไม่กระทบต่อความปลอดภัย คุณภาพการผลิต หรือการใช้งานหลักของอาคาร

7. ช่วยวางแผนการใช้พลังงานในระยะยาว

ข้อมูลจาก Energy Management ไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะการลด Peak Demand ในแต่ละวัน แต่ยังช่วยให้ผู้บริหารเห็นภาพรวมการใช้พลังงานขององค์กร

ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ประกอบการวางแผน เช่น การปรับปรุงเครื่องจักร การเปลี่ยนอุปกรณ์ประหยัดพลังงาน การปรับระบบปรับอากาศ หรือการจัดตารางการผลิตใหม่

ธุรกิจประเภทไหนเหมาะกับการควบคุม Peak Demand

ระบบนี้เหมาะกับสถานที่ที่มีการใช้ไฟฟ้าค่อนข้างสูงหรือมีโหลดเปลี่ยนแปลงตลอดวัน เช่น โรงงานอุตสาหกรรม อาคารสำนักงาน โรงแรม โรงพยาบาล ห้างสรรพสินค้า คลังสินค้า และอาคารขนาดใหญ่

โดยเฉพาะสถานที่ที่มีเครื่องจักร มอเตอร์ ระบบปรับอากาศ หรืออุปกรณ์กำลังสูงหลายชุด การมองเห็นข้อมูลการใช้ไฟอย่างละเอียดจะช่วยให้บริหารระบบได้ง่ายขึ้น

สรุป

Energy Management System ช่วยควบคุม Peak Demand ด้วยการตรวจวัด วิเคราะห์ และแจ้งเตือนการใช้พลังงาน ทำให้ผู้ดูแลทราบว่าไฟฟ้าถูกใช้ที่ไหน ช่วงเวลาใด และอุปกรณ์ใดเป็นสาเหตุของการเกิดพีค

เมื่อมีข้อมูลที่ชัดเจน องค์กรสามารถกระจายเวลาเปิดเครื่องจักร จัดการโหลด และวางแผนการใช้พลังงานได้เหมาะสมขึ้น ส่งผลให้ระบบไฟฟ้าทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยควบคุมต้นทุนพลังงานในระยะยาวได้ดียิ่งขึ้น